Mẹ và con các gái.

Cái tuổi nông nổi và bồng bột của mẹ ngày xưa…”. Nếu còn có người yêu mẹ. Nghe thấy cả những bổi hổi khó tả… Sau đêm diễn trước hết. “Cha con là lính thông tin đóng quân ở bên kia sông Hồng.

Anh bảo: - Không ngờ con gái làng Đò lại xinh và dịu dàng đến thế. Lần sau con gái không bao giờ dám ngỏ lời như thế nữa. Có phải vì con khờ dại… Tối ấy khi trở về, mẹ vẫn ngồi cửa đợi con. Đôi lúc muốn hận thù một ai đó nhưng không làm được.

Tối thứ bảy, Nhà Văn hóa thanh niên của thị xã có tổ chức các chương trình văn nghệ cho thanh thiếu niên sum vầy các xóm giao lưu. Vì đoàn hứa sẽ ủng hộ trại trẻ mồ côi trong thị xã một phần ba số tiền thu được, nên thanh niên đoàn tụ cũng phải có bổn phận giúp sức với người ta. Lúc con gái đặt lưng xuống giường, mẹ nhắc khéo: - tuồng như con gái có chuyện gì vui thì phải.

Con gái nhìn sông Hồng chảy lặng một dòng mẹ thương thân mẹ chẳng khác gì thân cò, thân vạc. Con gái không biết nên thương hay giận mẹ.

Phải chăng con gái đã yêu anh từ lúc ấy… Mẹ vẫn ngồi tựa cửa chờ con. Mà cứ tình hình này thì mẹ nghĩ con nên đi ôn rồi năm sau thi lại. Vẫn biết là những lời ong mật của cánh con trai mà sao con vẫn thấy ngọt lòng. Mỗi ngày mẹ vẫn chở cả đôi chục chuyến đò, lần nào trở về bờ, mắt mẹ cũng ầng ậc nước.

Có tiếng ai đó gọi với từ trên bến xuống: - Cho tôi qua đò với. Con gái ơi! Mẹ là đứa con hư không biết nghe lời người lớn. Con gái đi mãi vẫn không thấy một thế giới mà con gái vẫn từng mơ tưởng. Để rồi mười tám, hai mươi năm sau, có thể con lại ngồi viết cho đứa con thân yêu của mình một bức thư như mẹ đã viết cho con.

Sau những cuộc hò hẹn nhanh chóng trên chiếc đò lợp lá, con đã ra đời trong bao nỗi ác nghiệp của đời vì không có bóng vía người cha. Mẹ không biết đấy, tiền chở đò thuê của mẹ không đủ trả tiền thuê nhà chứ đừng nói tiền học, tiền ăn mẹ ạ. Đã có lần ngập ngừng con gái bảo: - Hay mẹ cải giá đi.

Hiếm gió thổi mùi phù sa nồng nồng, âm ấm. Đây có phải chính là sự thật mà con gái muốn biết từ lâu, sự thực về sự ra đời của con trên bến sông này. Vẫn một dáng ngồi quay mặt vào sông, nước mắt mẹ chảy dài. Anh bảo: - Em có muốn nghe những câu chuyện của anh không? Câu chuyện về vùng quê anh, về những chân mây xa tít tắp. Còn kẻ lạc lối như mẹ thì chỉ mang cái chua xót một đời.

Hàng ngày cha có nhiệm vụ sang bên này sông, chạy vào mấy quả đồi để đào hầm thông báo, liên lạc. Chắc hẳn mẹ vẫn ngồi cửa đợi. Khi ấy mẹ đôi mươi, đẹp như những bông hoa muống biển, tím đến ngắt trời.

Con trải lòng mình vào thế giới mà con gái chưa bao giờ đến, nó như một khu vườn cổ tích nhiều hoa lá, nó tắm đẫm trong con cái mơ ước được bước đến những thế giới lạ xa mà khôn xiết đẹp đẽ. Mẹ đem lòng yêu cha con từ cái ánh nhìn sâu tun hút đầy ma lực.

Hi hữu con vạc đi ăn đêm lại cất tiếng kêu thảng thốt. Nghe đâu mẹ chờ ai… Anh theo đoàn nghệ sĩ nghiệp dư đến thị xã trình diễn. Chắc hẳn con lại Trả lời: “Ông ngoại và cha con đi vắng”. Mẹ kể về người thứ ba. Đò vắng người sang, sông Hồng chảy âm thầm một dải… Bạn bè hỏi: - Sao nhà chỉ có hai mẹ con? Con gái cười: - Ba tao đi vắng.

Đêm ấy, con gái bỏ đoàn lặn lội ngược về với bến đò và người đích mẫu hao gầy trong trông chờ. Con gái mười tám rồi. Mà con cũng đâu có lăng băng, mẹ thấy không, một mình con mà quản được cả hai sạp hàng.

Phải thoát khỏi bến sông với những chuyến đò và sạp hàng không tìm thấy nổi một niềm vui nhỏ bé.

Nên tối thứ bảy nào, con gái đi giao lưu văn nghệ là mẹ ở nhà cũng hết đứng ngóng lại ngồi trông. Áp tai xuống giường, còn cảm nhận được cả hơi thở, tiếng cựa mình của dòng sông hiền hòa. Con gái mất lòng, nói dỗi: - Con đi học thì mẹ nuôi thế nào được. Hài lòng để sống tốt hơn. Cố giấu nhịp tim đang đập mạnh, cố giấu chút thẹn, sợ hãi nhưng tuồng như trái tim nhạy cảm của người mẹ đã nhận ra.

- Con gái học xong Trung cấp Dược, mở một quán bán thuốc ngay bên bờ sông Hồng, sau này lại lấy mỗi chợ bên sông để mở thêm cửa hàng bán vải. Anh vừa trổ tài nấu nướng vừa bày trò trêu cho mọi người vui.

Sinh nhật con, mẹ đi đưa đò từ mờ sáng. Tiếng gọi đò đã cất lên mấy lần mà mẹ vẫn yên ắng, như thể mẹ vẫn đang đợi chờ một người nào đó… Truyện ngắn của Tạ Đức An. Ái tình cũng không đủ lớn để buộc ràng một người đàn ông đã có vợ con. Con cứ ở nhà mà bông lông thế này mẹ lo lắm.

Con gái cứ như bị hút hồn bởi nụ cười, ánh mắt và cả cái tính khôi hài ấy, cho đến khi hai ánh mắt gặp nhau thì con gái hình như đã quên cả lời mẹ dặn. Mẹ đứng trong buồng nhìn ra. Từ đấy, hai mẹ con càng ít nói với nhau hơn. Bà ngoại bảo: - Đừng yêu những người qua sông.

Con gái thấy dáng mẹ ngồi như núi vọng phu mà thương. Mẹ cứ nói con thế… Mẹ cười dàn hòa, nhưng bụng vẫn lo cho con gái. Mẹ ngồi yên ắng quay mặt vào sông, gió thổi bên tai ù ù, mưa giăng, cuộn đỏ dòng phù sa như một dải lụa màu uốn qua thị xã. Nhưng con đã biết học cách ưng ý từ mẹ. Con gái đóng sạp vải rồi vội vã lên nhà văn hóa. “Con gái yêu của mẹ! Sinh nhật thứ mười tám của con mẹ mang đến cho con một món quà đau xót.

Anh nắm tay con gái thật chặt: - Đi theo anh nhé! Lời mời mọc đến một thế giới xa xôi, diệu kì làm cho mọi nỗi sợ hãi, dè dặt trong con tan biến.

Không đỗ đại học thì học cao đẳng hoặc trung cấp. Anh cáng đáng hậu cần cho đoàn đãi thanh niên dựng rạp một bữa cháo gà. Đoàn của những người nghệ sĩ nghiệp dư không dừng lại ở bất cứ nơi đâu quá năm ngày. Đáp mà nghe cay xè mũi, chỉ muốn chạy ra bờ sông, úp mặt vào gió sông để khóc. Con không còn đủ quả cảm để rong ruổi theo anh những cuộc hành trình bất tận.

Con vờ thở đều đều và chìm sâu vào giấc ngủ. Người đàn bà nếu tìm thấy một bến đỗ bình yên thì sống cũng bõ một kiếp người. Giọt máu của người đàn ông ấy đang lớn dần trong con, rồi con sẽ được làm mẹ, để đến khi đứa con nhỏ biết hỏi “Sao nhà mình chỉ có ba người?”. Từng ấy năm bươn trải trên những chuyến đò, nuôi nấng con gái bằng những nỗi đau giấu lặng. Con người ta đi hết cả đời mà có khi vẫn còn lầm lạc.

Con gái xin mẹ đi từ chiều để phối hợp thanh niên mấy xóm lo bán vé. Con gái nghĩ thương mẹ nên mấy lần rủ rỉ: - Mẹ đừng lo cho con nhiều, con lớn rồi mà… Mẹ quay mặt vào bao la gió, thở dài: - Biết thế nào khôn lớn.

Không biết đã bao nhiêu lần con gái hứa sẽ không giẫm vào bước chân của mẹ. Cuộc sống đã trôi qua mờ nhạt rất lâu rồi, tiếng vạc ăn đêm, tiếng sông vỗ vào tiếng thở dài của mẹ cứ ám ảnh và xoáy sâu vào tâm não con gái.

Mẹ quen cha từ những lần sang sông ấy. Như những con cá bạc quẫy động một vùng sông rồi lại bơi đi. Đêm ấy đoàn nghệ sĩ lặng lẽ ra đi. Thiên nhiên con thấy mình có lỗi vô cùng. Mẹ quay mặt vào tường thở dài, rồi đêm chìm vào yên lặng.

Mỗi người giữ một sự câm lặng cho mình. Đêm ấy con gái không về. Có những điều ta cần phải biết đến tận cùng nhưng cũng có điều ta quên nó thì sẽ tốt hơn. Từ sự bồng bột và cái thú ngông cuồng của tuổi trẻ. Mẹ nghe thì cũng thấu nhưng vẫn dặn: - Xong buổi biểu diễn phải về nhà ngay. Đoàn nghệ sĩ và thanh niên thị xã giao lưu rất nhanh rồi bắt tay vào công việc.

Chưa khi nào con gái lại thương mẹ nhiều đến thế. Đêm diễn thứ hai, đoàn sắp đồ để đi. Mẹ chờ cửa đấy. Bao giờ con gái về đến nhà rồi mà mẹ vẫn chưa hết lo.

Con gái không còn buồn nhiều như những ngày xưa nữa. Con gái gập vội bức thơ lại, một cảm giác hoang mang, lo sợ rất lạ đang giật lấy con. Khi con mang dòng máu của anh, cũng là lúc con nhận được một sự thực rằng người đàn ông này đã có gia đình.

Lần nào chở đò xong, trở về nhà mẹ nhìn cảnh mấy đứa cứ lúng liếng, hát hò là mẹ lại thở dài: - Sao mấy đứa không lo mà làm ăn, hoặc rảnh rang thì cũng lên thư viện của thị xã mà đọc sách báo. Đêm ấy sau khi đã hoàn tất mọi công tác chuẩn bị, con vẫn còn nấn ná ở lại. Đấy là bức thư đầu tiên mẹ viết dành riêng cho con gái.

* * * Mẹ vẫn miệt mài với những chuyến đò, sạp vải của con gái vẫn hẩm hiu vào những ngày mưa. Mắt vời vợi buồn. Con gái hát hay nên được bầu làm đội trưởng đội văn nghệ xóm Đò, hãn hữu mấy đứa lại tụ hội nhau tại quầy hàng vừa bán hàng vừa tập văn nghệ.

Cho đến năm con gái mười tám tuổi. Nhưng rốt cuộc lại có một đứa trẻ nữa được sinh ra mà không biết bố nó là ai. Thế là một dải cát trắng hiện ra, biển xanh biêng biếc đến khôn xiết, bất tận.

Ngày nắng thì đông người vào ra, những ngày mưa hai mẹ con lầm lũi một già một trẻ. Mẹ chỉ mong con gái đừng bao giờ bước theo dấu chân lỗi lầm của mẹ. Muốn quên một ai đó cũng không làm được. Nhưng khi thức dậy, con gái đã thấy trên bàn có một lọ huê hồng đỏ và một bức thư. Mười tám năm qua mẹ bỏ nhà trong xóm ra bến sông này trở dạ sinh con.

Người ấy đã dời xa bến sông này đúng ngày này của mười tám năm về trước. Đừng hỏi mẹ cha con đang ở đâu? Điều ấy chính mẹ cũng không biết.

Xin lỗi con, nếu con muốn biết về một người thứ ba thiếu vắng trong gia đình mình bấy lâu thì hãy đọc tiếp những gì mẹ viết”. Hôm đầu đến, lạ nước lạ cái nên cả đoàn nhờ chi đoàn thanh niên tìm giúp chỗ dựng rạp. Lúc ấy cái thèm khát được yêu, được sống một cuộc sống khác cứ cháy bùng trong con.