Đội Á quân giải U19 Đông Nam Á 2013 nhận giải thưởng fair play là hoàn toàn xứng đáng
Bác sĩ, tía, công an, trạng sư, người bán hàng…, những ngành nghề liên quan trực tiếp tới xã hội và người dân cũng rất cần được trang bị tri thức tâm lý, xã hội và kỹ năng xử lý cảnh huống. Văn hóa, giáo dục của một dân tộc, quốc gia bao giờ cũng nằm trong phạm trù lịch sử mới - cũ đắp bồi. Thậm chí luật sư Trần Quốc Thuận - nguyên Phó Chủ nhiệm văn phòng Quốc hội còn lưu ý, CSGT ở các nước trên thế giới nói chung không cho dùng súng.
Những người lớn hôm nay thật có lỗi với cả tiền nhân, cả đời đang lớn khi không kềm chế nổi số vụ bạo lực và những án mạng trong dân cư tăng lên…Trong khi cuộc sống cần phải xanh tươi và an bình.
Trong sự thâm nhập ngổn ngang những trào lưu sống mới, cả những "vũ khí” mới chưa thể kiểm soát hết ấy càng cần sự nghiêm cẩn của lực lượng này. CSGT nước ta chỉ cần dùng các phương tiện hỗ trợ ra hiệu và cùng lắm là dùng cây roi điện để thực thi nhiệm vụ.
Trước tiên nên có một quan niệm đúng về hai vấn đề này, từ đó hoạ may mới cắt nghĩa được sao đời sống muốn an lành lại dứt khoát phải nâng cao dân trí, sao con người càng hiểu biết càng có nhiều lựa chọn, càng dung hòa thấu tình đạt lý.
Có một sự kiện thật ấm lòng người mến mộ tuần qua, khi chứng kiến trận chung kết giữa U19 Indonesia và Việt Nam được kể trực tiếp trên VTV6. Nó cũng cho thấy nộ khí phải trả giá đắt ra sao. Như trong hàng vạn khu dân cư của ta cũng có nơi nở bừng hoa bác ái, có nơi héo cháy tình người. Văn hóa, giáo dục của một dân tộc, quốc gia bao giờ cũng nằm trong phạm trù lịch sử mới - cũ đắp bồi.
Sự xuống cấp lối sống hay tha hóa đạo đức không chỉ ở lớp trẻ. Những người bác sĩ nhiều khi không còn được trọng đúng mực như trước, bệnh nhân và côn đồ sẵn sàng náo loạn, xử nhau và "xử” cả bác sĩ ngay trong bệnh viện.
Mổ xẻ phân tích nó và dạy người ta cách kiểm soát chế ngự, kỹ năng hóa giải những thói xấu đố kỵ, hiếu thắng, ích kỷ và tàn bạo đó… Có hiểu biết và có kỹ năng xử sự mới biết dung thứ cho người khác, thứ lỗi cho mình khi gặp sự cố, khi bị stress.
Qua 12 năm phổ biến, nhiều học trò vẫn không biết kiểm soát bản thân, ứng phó với những vấn đề cá nhân, kiểm soát tài chính, xúc cảm bản năng.
Nhưng thực ra về bản tính, coi trọng đạo lý và pháp lý, giáo dục kỹ năng sống để mỗi người có bản lĩnh tự chủ, kìm giữ bản năng và nghĩa vụ quản lý sử dụng khí giới là hai câu chuyện khác nhau, dù rằng cái nọ sẽ tác động đến cái kia và trái lại.
Không sống vượt trên sức của mình. Và không chỉ trong bóng đá… Lâu nay người ta hay bàn đến một hiện trạng bạo lực xô bồ, tràn trề trong đời sống với không ít lo lắng. Ít nhất là ở chỗ bằng sự hiểu biết pháp luật của họ, người dân và chính quyền có thể đặt lòng tin kỷ cương nhà nước, xã hội được trọng, giữ gìn từ đây, định vị được tâm thế mỗi người.
Nhưng đạo đức và tính kỷ luật của những người sử dụng quyết định số vụ vi phạm cao hay thấp. Hiện có nhiều doanh nghiệp mời chuyên gia tâm lý tới dạy kỹ năng xử sự và xây dựng văn hóa doanh nghiệp, làm việc nhóm.
Lối hành xử non kém đã xảy ra chính nơi kỷ cương pháp luật cần nghiêm cẩn nhất. Danh dự, uy tín cả ngành bị tổn thương vì con sâu làm rầu nồi canh… Người thì cho rằng đó là sự đứt gãy trong giáo dục, bởi quá trình giáo dục lối sống từ nhà trường tới công sở, đơn vị đều đang bị coi nhẹ một cách đáng báo động.
Thanh Như. Có người lại cho rằng, cần đặt ra một câu hỏi lớn về bổn phận quản lý đối với những người được dùng khí giới.
Người lớn bữa nay thật có lỗi với cả tiền nhân, cả thế hệ đang lớn, khi không kìm nén nổi số vụ bạo hành gia đình và những án mạng trong dân cư tăng lên…tội nhân thanh, thiếu niên vẫn nhức nhối, gây án rất tinh vi, gian giảo, mọi, hành động liều lĩnh, khinh thường pháp luật và các chuẩn mực đạo đức từng lớp… Ai đời sang thế kỷ 21 lâu rồi mà không ít bà mẹ nước ta vẫn dặn con gái đi lấy chồng, "chồng có to tiếng cũng nhịn nhục giữ thân, đừng nói qua nói lại, nó đánh cho thiệt thân con ạ”.
Họ dạy cho học sinh mình rằng, có rất nhiều chọn lọc trong hành xử và từ đây sẽ định vị được chính mình. Sống trong cộng đồng mà không quan hoài vun đắp quan hệ cộng đồng, thiếu cả kĩ năng biểu cảm với người nhà. Họ hiểu thứ tâm lý vĩ cuồng hoặc tự rơi vào ảo tượng sẽ làm thui chột anh tài, thân bại danh liệt nhanh nhất, phải tránh từ bé.
Đó là gì vậy? ít ra là tâm thế điềm tĩnh có thể tự hóa giải nộ khí để không phải trả giá đắt. Chỉ có thể chuyên sâu một số lĩnh vực chuyên môn và cần được trang bị đủ đầy những kỹ năng cần thiết để sống tốt, xử sự đàng hoàng trong nhiều tình huống của đời sống đầy biến động.
Nhưng có gì đó hụt hẫng trong giáo dục những kỹ năng bảo vệ mình và danh dự cộng đồng rất sát sườn, rất quan trọng cho thanh thiếu niên Lâu nay, là những vấn đề họ phải ứng phó khi trưởng thành. Cuộc sống cần phải xanh tươi đẹp lên, an bình lên theo hướng đó. Những người dẫn dắt lớp cầu thủ trẻ này nhìn thấy trước chặng đường các em sẽ qua không thiếu những gai góc, sức ép không dễ gì toàn thắng nên không hiếu thắng và không sợ hãi thất bại.
Theo chủ toạ VFF Nguyễn Trọng Hỷ, ngay cả "trọng tài cũng không tôn trọng cầu thủ U19 Việt Nam”.
Vậy có gì cần nói thêm khi nhớ tới trận chung kết oanh liệt "thua mà thắng” của đội U19 mới đây trong lòng người hâm mộ nước nhà. Các cơ quan vũ trang cần được trang bị vũ khí khi làm nhiệm vụ, vì họ có thể đối đầu với phạm nhân bất cứ lúc nào. Trong bức tranh bóng đá Việt Nam nhiều màu xám thì tinh thần "tôn trọng lẫn nhau” quý hiếm ấy của U19 như màu xanh tươi sáng bừng lên đáng trân trọng.
Nhưng ở trận đấu đó các cầu thủ trẻ Việt Nam thi đấu rất tự tín, bản lĩnh, chơi đẹp mắt, cống hiến, chinh phục ngay cả những khán giả khó tính nhất. Không ai có thể toàn diện. Điều đáng lo ngại đó là một nền giáo dục nặng về lý thuyết và nhẹ thực hiện, nặng chữ nghĩa kém chiều sâu nhân văn, đã không nhìn thẳng vào cái xấu, cái yếu mang tính nguyên lý ở mỗi người.
Trong cuộc sống hiện đại những thú vui tiêu khiển đã khác xưa, và cạnh tranh, sức ép trong học tập, làm việc càng không giống. Nhưng bài học đạo đức ta dạy học sinh vẫn chung chung xơ cứng, cũ kỹ giáo điều, thời chiến cũng như thời bình, bao cấp cũng như thị trường… Rất khó hóa giải những "nộ khí hiện đại”. Chỉ khi được giáo dưỡng đúng cách từ nhỏ, ra đời mới có được bản lĩnh sống từ tốn, không gấp chụp giựt, không sống khác với bản thân mình.
Vụ án mạng nghiêm trọng công an nổ súng vào đồng sự tại Trạm kè kiểm soát giao thông Suối Tre (Đồng Nai) khiến dư luận bàng hoàng, bất thần.
Lớp cầu thủ trẻ U19 được giáo dục ít nhiều về văn hóa, về phong cách chơi bóng hiệu quả mà vẫn có một phong cách ứng xử thanh tao, trí thức.
Roi điện hay súng ngắn xét đến cùng nếu hành xử, sử dụng sai luật pháp đều phải phạt nặng. Học lề luật là để biết "sợ”, để tuân thủ đúng kỷ cương phép tắc và học đạo lý để tự giác rèn mình, giữ mình làm người tử tế. Triết lý giáo dục cũng rơi vào ảo tưởng khi định hướng sản phẩm giáo dục là con người toàn diện. Một khi đã gieo hạt đúng cách, triết lý giáo dục mạch lạc, những hạt mầm U19 lên xanh là điều mọi người hy vọng và có chút lạ thường, vì nó khác những gì đang có.
Từ xa xưa, lực lượng công an, quân đội có truyền thống kỷ luật nghiêm, quân lệnh như sơn, cũng là những ngành có bề dày kinh nghiệm tổ chức giám sát chém đẹp hàng ngũ, kịp đưa ra khỏi ngành những kẻ manh nha biến chất có nguy cơ vi phạm đạo lý, chưa nói pháp lý.
Một thiếu tá - Phó trạm kiểm soát tử vong và hai sĩ quan CSGT bị thương nặng đã làm xấu đi hình ảnh người công an dân chúng trong mắt người dân. Vụ việc bắn nhau và nhiều vụ án hình sự liên quan tới gia đình, họ hàng làng nước đang báo động không phải vấn đề an ninh an toàn trật tự, mà báo động phần hẫng hụt đạo pháp trong định hướng xây dựng con người.
Nhất là thiếu kỹ năng nhận nghĩa vụ, ứng phó với những thất bại và khổ đau. Mà FIFA đề cao tinh thần fair play - không chỉ là đá hay, đá đẹp, cao thượng, fair play còn là hành vi coi trọng hết thảy thành viên của một giải đấu. Một không khí găng tay như thế đủ để là những ví dụ tiêu biểu về trống vắng đạo lý và pháp lý, chứ đừng chỉ đổ lỗi cho văn hóa ngoại lai thâm nhập hay quản lý khí giới còn lỏng lẻo.
Sáng dạ là sống đúng sức mình. Các cầu thủ Indonesia đã chơi xấu suốt từ đầu đến hết 2 hiệp phụ, luôn bỏ bóng đá người. Con cái lại dặn ba má ra đường, "nhỡ có bị va quệt xe với đám con cháu cũng đừng nặng lời kẻo nó sẵn sàng đánh lại cha/mẹ đấy”… Những đốm lửa bạo hành ý thức và vật chất, bạo lực thô bạo có thể bất ngờ bùng lên bất cứ ở đâu, từ gia đình tới học đường, công sở, trên đường liên lạc, bất cứ lúc nào.
Mới tránh "giận cá chém thớt”, tức mình bực mình không tự giải quyết được phải bung bét cảm xúc tiêu cực ảnh hưởng tới người khác…Nhà trường là nơi lãnh bổn phận khuyên bảo này khi các gia đình hiện tại bác mẹ quá bận mưu sinh.
No comments:
Post a Comment